Opinione

Bota Post-Europiane

16:08 | 22 December 2016
genc-xerxa

Genc Xërxa

Kohëve të fundit vërehet një tendencë e përshkallëzimit të situatës së sigurisë globale dhe zhvillimeve të ndryshme politike gjithëpërfshirëse, ku trendet planetare po marrin një kahje tjetër, një trajektore që për një pjesë të opinionit është mjaftë e padefinuar dhe tepër shqetësuese.

Ndryshimet në politikën dhe përzgjdhjen presidenciale në SHBA, zhvillimet e fundit në Siri, ku përkeqësimi i situatës së civilëve dhe viktimizimi i tyre jep implikime sikurse në aspektin human (epidemik, pandemik, gjenocidial) po ashtu edhe socio-politik tek shetet e përfshira indirekt në konflikt, zhvillimet e dhunës në Turqi, aktet e tjera teroriste nëpër Europë dhe ekspanzionin rus, jep indikacione apo arsye pse kemi Brexit-in apo Trumpin në skenën aktuale politike.

Interesimi dhe sabotimi i politikave pro-perëndimore ruse, shkon në kundërshtim me rendin gjeo-politik veri atlantik në të cilin, Rusia tenton të ripozicionohet sikurse në Ballkan nëpërmes koridorit Teodosian, që rrjedh nëpërmes Moldavisë, Rumanisë drejtë Serbisë me qëllim dalje në det.Cak i këtyre politikave destruktive është Maqedonia e brishtë në vazhdimësin greke me dalje në detin Mesdhe apo kurthi ndaj politikave europiane që udhëheq Gjukanoviqi, karshi asaj antagoniste pro-ruse.Serbia qëndron në udhëkryqin rus dhe “kali i Trojës” në krejt këtë mes rrezikohet të jetë ura mbi lumin Ibër, apo Republika Serbe, qarqe që mbahen në jetë nga “donacioni rus”.

Nese i referohemi politikave të lindjës së mesme, në të cilat politikat e SHBA-së qysh nga lufëtërat e gjirit-Kuvajtit, Irakut, ndryshimet në pushtet në Libi, Egjipt, Afganistan dhe zhvillimet e fundit në Siri, angazhimet e tilla gjeostartegjike kanë pësuar ndryshime në nivelin global dhe zbehjen e ndikimit të Rusisë në këto pjesë, përjashtim Iranit “neutral”.Ndikimi rus në këtë pjesë qysh nga kohërat e estabilishmentit të shteteve të painkuadruara kishte më shumë potencial se sa ndikimi pro-perëndimor.Me kthimin e vëmendjës së SHBA-së në këto pjesë, zbehet dukshem ndikimi rus dhe i bëhet një antidot ekonomo-strategjik në shtrirjen e gypave të gazit nëpër këto vise, me interes vital, pasi që pjesa europiane kishte mbyllur koridoret e depërtimit të gazsjellësit rus nëpër shumicën e vendeve fqinje.Krimea (Sevastopoli) është vetëm një tentativë koridori i daljës në Detin e Zi dhe afrimin me Turqinë e cila luan rol “ngre e mos e këput” herë me Europën e cila nuk e merr në bashkësine e vet, e herë me Rusinë karshi interesave perëndimore (Déjà vu serbe).Varna Bullgare nuk po hyn në këto lojëra të vijës së kaltër të gaz-sjellësit rus që për qëllim ka afrimin me të, nëpërmes Samsunit turk, nga Sevastopoli i aneksuar rus.

Mbyllja e koridoreve gjeostrategjike ndaj Rusisë e bëri që të tërbohet në nivelin ushtarak duke e ekspozuar arsenalin e vet të sofistikuar armatues në Siri në dëm të popullatës civile duke u bërë me dije kundërshtarëve të vet se me çka disponon, sikurse edhe duke e desbalancuar ekulibrin demografik me vrullin e refugjatëve në Europë, duke tentuar t’a destabilizojë shtetet mike me SHBA-në, sikurse në aspektin e sigurisë globale duke u ” importuar” terorizmin nëpërmes indoktrinimit kulturor, fetar, racor, politik të refugjatëve, njëkohësisht për t’i bërë këto shtete të vuajnë në aspektin e disbalansit të sigurisë, rritjen e etno-nacionalizmit, degradimin e mirëqenies dhe kufizimet e lëvizjës së lirë.

Synimi ndaj Ukrainës, i pozicionimit rus, përpos pretendimeve skandinave (Finland, Suedi) kjo vijë është një tampon zonë apo rryp I shteteve baltike(Ukraina, Bellorusia, Lituania, Letonia, Estonia) që gjeografikisht krijon një amortizim mes Europës qëndrore dhe Rusisë në veri, poashtu ishte edhe vijë determinuese në humbjen e luftës  së Napoleonit në shekullin XVIII rrugës drejt invadimit të Rusisë, ku  një pjesë e madhe e energjisë njerëzore dhe armatimi ishte shtjerrur nëpër këto vise, gjatë kalimit përgjatë drejt Moskvës, apo gjatë luftës së parë botërore, ose humbjën e Hitlerit kalimthi nëpërmes Ukrainës drejt shtetit Rus, pra për SHBA-në thuhet se humbja e kësaj pozicioni strategjik është me domethënie të veçant sikurse humbja e Teksasit apo ndonjë shteti tjetër amerikan.Pika strategjike e cila synohet qysh moti është Kaliningradi polak dhe afrimi sa më i mundshëm me shtetet e Europës, nëpërmes ish shteteve dikur të saja,  të cilave po tentohet të I’u injektohen shqetësime, që ato vazhdimisht të merren me veten e tyre dhe të zhvendosin vëmendjen nga politikat gjeostrategjike.Gjermania si aleati më i fortë i SHBA-së në Europë dhe fuqia dominuese ekonomike Europiane, tentativa konsistente me qëllim të destabilizmit të saj me forma të ndryshme.SHBA-të tani i’u imponohet të mirret me veten e tyre, pas zgjedhjeve presidenciale dhe politikave proklamuese të Trumpit, anakronike me vazhdimësin që kishte bërë në dekada në nivelin global.Ku thuhet se amerika duhet t’i kthehet vetëvetës dhe jo të mirret apo të fokusohet detyrimisht me politika ndërkombëtare, ndërkohë këtë lloj vakumi, momentum, potencialisht rrezikohet të shfrytëzoj rusia ekspansioniste, duke i përdorur vatrat e krizave të lartëpërmendura më parë që do i mundësonte një ri-pozicionim më të favorshëm gjeostrategjik, duke e përforcuar grupin anti perëndimor (G5) në fushën e politikave globale të BRICS (Brazil, Rusia, India, China edhe South Africa).Flitet që lufta e ftohtë ende vazhdon me dy super fuqive dhe ka arritur pikën e vlimit me sinjalet e fundit të interferimit rus në procesin zgjedhor presidencial të ShBA-së nëpërmes sulmeve kibernetike.Rusia me disa manovra ushtarake, përfshirë edhe ato nukleare, tërhoqi vëmendjen e botës, duke përcjellur mesazhin se ne jemi të gatshëm për çdo lloj epilogu apo imponimi luftarak.

A po e humbin balansin forcat globale apo kemi ndryshim në ripozicionime gjeo-globale mbetet të shihet në të ardhmën e afërt?Anglia a e parashikoj këtë zhvillim, sfidë të BE-së që vendosi të bëjë tërheqje taktike, le të jetë si lexim mes rreshtash anglez, por një gjë dihet që Europa po kalon nëpër një sfidë të madhe qysh nga rënia e murit të Berlinit, në të ardhmën e afërt, do vërtetohet a do jetë e fortë në gjendje të përballoj këtë gjendje, apo do shpartallohet dhe do lejoj Rusinë të shtrij ndikimin e vet në këto vise në “abstenim” të amerikës gjatë udheheqjës së Trumpit, që është qëllimi primar rus, prishja e unitetit dhe rendit europian?!

Pra, shumë pozicionime apo pika gjeostrategjike të brishta të cilat mbahen me ndihmen e shteteve euro-atlantike po vihen tani në sprovë.Neglizhimi i këtyre qëndrimeve vetëm sa mund të ndrroj forcat ekulibruese globale dhe njëkohësisht rrezikoj paqën në planet. A jane këto pasoja të politikave të tilla ekspansioniste?

Njëra prej vatrave të krizës, e që mund të jetë rrezik për rajonin tonë, janë brishtësia e Mitrovicës, gjeografia e Kumanovës që lidh tri vende mes vete (Kosovën Maqedoninë dhe Serbinë) pikësynim rus, pastaj ndrimi i pushtetit në Mal të Zi, kthimi i qeverisë pro-ruse.Për habi Bullgaria në këtë mes mbetet pro-perëndimore deri tash, ndërsa Greqia e patronizuar nga Gjermania në aspektin ekonomik, në këto kohë mbetet e heshtur.Serbia në këto “ujëra gjithnjë ka ditë të notoj”, ka shfrytëzuar raste kur fuqitë e mëdha janë ripozicionuar, shpresojm që kësaj here nuk do ndodh, dhe jo në kurriz të hapsirave shqiptare, që historikisht ka arritur t’i përfitoj.

Kosova në këtë mes mbetet në pozitën më të pafavorshme pasi garantuesit e paqës në vend, po gllaborohen nga telashe të mëdha të brendshme në vendet e tyre.Kosova me aq forcë sa ka, duhet të ngrisë kapacitetet e sigurisë dhe të jetë e gatshme t’i luftoj qysh nga ndikimi apo imponimi indoktrinar terrorist apo provokimi i ndonjë situate në baza etnike që do përshkallëzonte sigurinë e vendit tonë, e që do ballafaqohej pastaj me pasoja të pariparueshme. Shpresojm se nuk kemi të bëjmë me rend të ri botëror që si pasojë ka viktimizimin e popullatave civile që aq shumë janë bërë cak i sulmeve të ndryshme kohëve të fundit në mungesë/çekuilibrimi të sigurisë globale dhe zhvillimeve që kanë lënë pasoja në pjesë të ndryshme të globit, disa prej tyre të pakthyeshme.