Ekonomi

A ka hequr dorë gjenerali nga qymyri i Kosovës?

11:07 | 17 May 2018 Autori: Infokusi

Wesli Clark këtë javë u kthye përsëri në Kosovë. Në vendin ku njihet si çlirimtarë, gjenerali në pension, u dekorua me medaljen Presidenciale Jubilare të Dhjetëvjetorit të Pavarësisë.

Por, nuk është kjo lidhja e vetme e tij me Kosovën.

Gjenerali Clark ia ka vënë syrin rezervave të qymyrit të Kosovës.

Që nga viti 2012 kompania e tij “Envidity” synon ta marr çerekun e Kosovës për shfrytëzim të qymyrit nga i cili do të prodhoj gaz e energji elektrike, shkruan Infokusi.

Në fund të vitit 2016, Qeveria e udhëhequr nga Isa Mustafa, ia kishte dhënë dritën e gjelbër fillimit të licencimit të kompanisë që premtonte investim fillestarë prej 30 milionë euro dhe hapjen e 80 vendeve të punës, duke anashkaluar të gjitha procedurat ligjore në vend.

Me shumë informacione të fshehta, kërkesa u ishte dërguar edhe deputetëve, edhe pse asnjë deputet i Kuvendit të Kosovës nuk e dinte çfarë do të fitoj ose humbë Kosova me projektin gjeneralit Wesley Clark për gazifikimin nëntokësor të qymyrit.

Kjo edhe ishte arsyeja që Kuvendi i Kosovës e hoqi nga rendi i ditës para dy vitesh.

Që atëherë ky projekt nuk është përmendur më.

Por gjenerali nuk ka dhënë ndonjë shenjë se ka hequr dorë nga qymyri i Kosovës.

Madje duket se ekonominë tani e ka vënë para ushtrisë e sigurisë.

Zhvillimi ekonomik dhe krijimi i perspektivës për të rinjtë që të jetojnë dhe punojnë në Kosovë, do të duhej të ishte prioritet për Kosovën, para çështjes së formimit të ushtrisë, ka deklaruar të martën në Prishtinë, gjenerali në pension, Wesley Clark, gjatë një konference për media të mbajtur në Universitetin Amerikan.

“Mënyra më e mirë për të siguruar të ardhmen e Kosovës së pavarur e demokratike është zhvillimi ekonomik”, ka thënë ai, shkruan Infokusi.

Projekti “sekret” i Clarkut

Në dokumentet që i ka prezantuar kompania “Envidity”, nuk jepet asnjë informacion për kostot dhe përfitimet ekonomike e sociale të vendit nga marrja në shfrytëzim e çerekut të territorit të vendit.

Gazeta Fjala pati raportuar se përfaqësuesit e kompanisë së gjeneralit kanë refuzuar t’ia japin Qeverisë së Kosovës informacionet për pagesat e shfrytëzimit të qymyrit, mënyrën e tregtimit të pasurive nëntokësore e investimeve tjera.

Krejt çfarë dinë institucionet e vendit janë 30 milionë euro të prezantuara si investime në pajisjet teknologjike, të cilat shkojnë për nevoja operacionale të kompanisë.

Përveç kësaj kërkesa për leje u pati shkuar deputetëve pa një studim paraprak të fizibilitetit.

Në dokumentet që kishte siguruar Gazeta Fjala, kompania ‘Envidity’ që udhëhiqet nga ish-gjenerali i NATO-s, Wesley Clark, ka refuzuar të jap detaje rreth projektit me arsyetimin se kjo do t’i pengonte negociatat me Qeverinë e Kosovës.

Përfaqësuesi i projektit “Envidity”, Jefferey Brookman, në një raport të Ministrisë se Financave për këtë projekt, është cituar të këtë thënë se ‘në këtë fazë nuk do të ishte e përshtatshme të japin informata më të detajuara sepse do të vihen në një pozitë të palakmueshme gjatë fazës se negocimit’.

“Me fjalë të tjera, Envidity do të ishin në një pozitë të pafavorshme, ku informatat që i jipen në këtë fazë mund të përdoren si të disfavorshme në kohën e negociimit direkt me Republikën e Kosovës”.

Gazeta Fjala ka shkruar më herët se Qeveria e Kosovës ka shmangur legjislacionin në fuqi për ta shtyrë përpara projektin për gazifikimin nëntokësor të qymyrit të Kosovës nga kompania e gjeneralit Wesley K. Clark.

Kjo pavarësisht vërejtjeve të Komisionit për Miniera dhe Minerale, se projekti i kompanisë tejkalon sipërfaqen për eksploatim siç kërkohet me Ligjin për Miniera dhe Minerale.

Me këtë Ligj, asnjë kompani nuk mund të mbajë licencë të hulumtimit më shumë se 300 kilometra për katrorë, derisa projekti i kompanisë “Envidity” do t’i shkojë Kuvendit me kërkesën për sipërfaqe mbi 3 mijë kilometra.

Ndryshe, “Enviditi”, siç edhe quhet edhe kompania e gjeneralit Clark, synon ta marr çerekun e Kosovës për shfrytëzim të qymyrit nga i cili do të prodhoj gaz e energji elektrike.

Çfarë parasheh projekti i gjeneralit

Kjo kompani ka bërë një prezantim të projektit në janar të vitit 2015. Sa i përket implementimit sipas këtij propozimi, ENVIDITY do të implementojë projektin në dy faza.

Në fazën e parë kompania synon të prodhojë 1200 barel derivate në ditë, kurse në fazën e dytë 20 mijë barel derivate për ditë. Sipas informatave të ofruara nga kompania përfitimi mund të llogaritet si më poshtë:

Investimi në fazën e parë 150 milionë dollarë.

Në fazën e dytë 1.8 deri në 2 miliardë dollarë.

Në fazën e tretë deri në 5 miliardë dollarë.

Po ashtu sipas propozimit të kompanisë gjenerimi i vendeve të punës në fazën e parë do të jetë 100 vende pune, ndërkaq në fazën e dytë 300 vende pune.

Projekti i Clarkut lë Kosovën pa ujë

Nëse zbatohet ky projekt me të njëjtat specifika, atëherë do të rrezikohej qëndrueshmëria e furnizimit të kosovarëve me ujë të pijshëm. Kështu kanë konstatuar rrjeti i Organizatave Joqeveritare KOSID dhe INDEP në një raport mbi këtë projekt i cili do të këtë në dispozicion rreth 30 për qind të sasisë se ujit të pijshëm në Kosovë.

‘Nëse marrim projektin e Shenhua Group që prodhon me kapacitet 20,000 barel në ditë dhe teknologji të njëjtët sa kjo e propozuar nga “Envdity”, harxhon 14.4 milionë metër në kub ujë për një vit. Kjo është sa 30 për qind e sasisë së ujit të pijshëm që konsumohet në Kosovë’, thuhet në raportin ‘Analizë e raportit në lidhje me shpalljen me interes publik të projektit të gjeneralit.

Se Kosova qëndron keq me ujë të pijshëm e konstatojnë edhe raportet e Agjencisë se Statistikave të Kosovës, ku thuhet se ‘burimet e ujërave nëntokësore janë të kufizuara dhe gjenden kryesisht në pjesën perëndimore të Kosovës’.

Ndërkohë sipas statistikave të Kompanive Regjionale të Ujërave, Kosova brenda një viti prodhon mesatarisht 134 milionë metër në kub sasi të ujit të pijshëm, prej të cilave 14,4 milionë do t’i shpenzojë kompania “Envidity”, nëse projekti i saj aprovohet nga deputetët e Kuvendit të Kosovës. /Infokusi/

Të tjera