Opinione

Shqipëria ose lufta e kulturave

12:57 | 26 December 2016
alfred-peza-fc

Shkruan: Alfred Peza

Në luftrat ndërmjet kulturave, është kultura ajo që humbet.

Vazhdoni leximin nën reklamë ...

Kjo aksiomë e vjetër tingëllon kaq e freskët kur është fjala për ambjentin shqiptar. Ku pas cerek shekulli e më shumë nga rënia e komunizmit, hapja e vendit dhe liria e lëvizjes e shoqëruar me të gjitha llojet e tjera të lirive të fituara, ka sjellë sot një realitet me dy botë. Aq sa brenda një shoqërie të vogël si kjo jona, duket se janë vënë përballë njëra – tjetrës dhe janë në një luftë të shpallur tashmë pa dekrete e tam- tame, bota neo-otomane dhe ajo neo-liberale.

Bota që përfaqëson të vjetrën. Me botën e së resë. Bota e së shkuarës. Me botën e së ardhmes. Bota e gjeneratës së mentaliteteve të vjetra gjithfarësh. Me botën e gjeneratës së re. Jo vetëm thjeshtë e vetëm për nga mosha. Por për nga kultura që bartin në raport me shtetin, ligjin, institucionet, familjen, shoqërinë, sistemin e vlerave dhe jetën e përditëshme. Dy botë të papajtueshme me njera tjetrën, që kanë tashmë të afishuara në dritë të diellit përfaqësuesit e vet, udhëheqësit e vet, ithtarët dhe përkahësit e vet.

Kjo luftë kulturash buron dhe ushqehet më së shumti nga dhuna verbale dhe fizike e natyrës politike në Parlament dhe jashtë saj. Nga rezistenca e përfaqësuesve të neo-otomanizmit për të reformuar e modernizuar shtetin dhe sistemin. Për të zbatuar normat e shtetit ligjor në rrugë, në biznes, e deri tek pagesa e energjisë elektrike, parkingu, gardhi, prona. Në raportin me përfaqësuesit e shtetit dhe pushtetit në të gjitha nivelet. Për të zbatuar rregullat e bashkëjetesës qytetare nëpër komunitete të ndryshme anembanë vendit. E deri tek dhuna në familja që ka sjellë dhjetra viktima të pafajshme kryesisht mbi gratë, nënat dhe vajzat tona. Për të vijuar me dhunën me sfond seksual, e për të përfunduar deri tek dhuna e fushave të futbollit të të gjitha kategorive e moshave.

Neo-otomanizmi i sotëm shqiptar është një kulturë që përfaqësohet nga ata që bazohen tek antishteti, antiligji, antikomuniteti, antikultura e jetës moderne, që i ka mbetur ora tek patriarkati, tek morali i forcës, tek kanuni dhe të gjitha format e saj, qoftë edhe të lyer me llakun e rremë të modernitetit. Ndërsa neo-liberalizmi bazohet tek bindja se qëllimi i politikës është të ruaj të drejtat e individit dhe të zgjerojë lirinë e zgjedhjes nëpërmjet rregullave e normave. Ai përfaqësohet nga ata që besojnë tek forca e moralit, te përparimi, tek ideja e zhvillimit në dituri e mirëqenie nëpërmjet respektimit të lirisë së tjetrit. Me drejtësi për të gjithë dhe mundësi për ta ndërtuar jetën ashtu sic e dëshirojnë, pa rënë ndesh me ligjin dhe të tjerët.

Pas një izolimi jo vetëm 50 vjecar nga dikatura komuniste, por edhe pas izolimit shekullor të shqiptarëve për shkak të varfërisë, mungesës së infrastrukturës dhe lidhjeve me botën përtej kufijve të saj natyror, shqiptarët sot janë qytetarë të botës. Me lirinë për të lëvizur, për tu shprehur, për të udhëtuar, për të ndryshuar vendbanimin, për tu shkolluar, punësuar, pasuruar, mësuar gjuhët e vendeve ku shkojnë e jetojnë në emigrim për tu kthyer apo mos u kthyer më. Një popull ku liria ka nisur të japë frutet e saj prej vitesh dhe ku frutet e saj tashmë, e kanë bërë të jetë më pranë se kurrë ëndrrës së saj europiane.

Me këtë hap, shqiptarët kanë rrëzuar disa prej klisheve më të mëdha historike. Jo vetëm Papa Ratzinger (Benedikti XVI) në një shkrim të shumë viteve më parë por edhe në preambulën e Kushtetutës së BE të rrëzuar para pak viteve me referendum, BE konsiderohej si “një klub i krishterë”. Sipas të famshmit Samuel P. Huntington “Kufiri i Kroacisë është në fakt kufiri i Europës”. Ndërsa ditët e fundit, sipas një analize të “Politico” revistës së BE, Shqipëria nuk do të anëtarësohet në BE para vitit 2025 dhe shanset që kjo të ndodhë pas kësaj, tashmë janë 80%. Ndërsa Turqia nuk do të anëtarësohet kurrë.

Kjo do të thotë, që e pamendueshmja deri dje për perëndimin vetë dhe ëndrra aq shumë e madhe e shqiptarëve, se një ditë ajo do të ndodhë që të bëhet realitet, tashmë është vetëm në duart tona. Triumfi i kulturës së re liberale, me normat e një bashkëjetese në një shtet me sistem funksional, ligjor e modern, kundër kulturës së vjetër që na ka mbajtur historikisht larg familjes europiane që na përket, është një domosdoshmëri e ditës. Shqiptarët kanë ditur të orientohen nëpër histori, edhe në ditën e tyre më të lig. Ndaj, sot kur janë më pranë se kurrë realizimit të ëndrrës së tyre europiane, do të dijnë që ta fitojnë edhe këtë luftë të re: Luftën kundër kulturës së vjetër! Sepse në luftën ndërmjet kulturave, ndoshta është e vërtetë që kultura humbet. Por në këtë rast, do të jenë shqiptarët ata që do të fitojnë.

Error, group does not exist! Check your syntax! (ID: 27)