Opinione

Pavarësia dhe Epopeja

19:37 | 08 March 2018 Autori: Infokusi

Në vitin 2018 disa ngjarje të rëndësishme kombëtare e gjeten veten në vite të rrumbullakëta, apo siç njihen gjerësisht si vite jubilare. Me të drejtë kudo ku jetojnë shqiptarët viti 2018 u shpall viti i Gjergj Kastriotit – Skënderbeut (550 vjetori i vdekjes), ndërkaq, para disa ditësh u kremtua 10 vjetori i pavarësisë së Kosovës (17 shkurti) dhe gjatë tri ditëve të shkuara u shënua 20 vjetori i “Epopesë së Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës” (5,6 dhe 7 mars). Pra, janari, shkurti dhe marsi, secili prej këtyre muajve, pati në vetvete ngjarje të përmasave të mëdha historike. Por, ato që u shënuan dukshëm më mirë ishin dita e Pavarësisë dhe Epopeja, tregues se vetëdija, ndërgjegjja jonë kombëtare po etablohet (po arrin qëndrueshmëri, po strehohet) gjithnjë dhe më shumë për së mbari. Pavarësia

Dita e Pavarësisë sonë, 17 shkurti ishte tregues se kjo ngjarje është rrënjosur thellë në kulturën e festimit të shqiptarëve të Kosovës. Pse të ketë kuptim të veçantë një konstatim i tillë i thjeshtë dhe i vetvetishëm?

Në radhë të parë nga fakti se çdo ditë jemi të ballafaquar me disa sfida që duket se zbehin karakterin shtetëror dhe funksionalitetin institucional të  Kosovës. Ka aq shumë terror verbal në media, në parlament, në debate publike dhe në psikologjinë e krijimit të imazhit dhe perceptimit  për  Kosovën sa fillon ta ndjesh veten dhe shoqërinë me një defekt bazik, rudimentar. “Shtet i dështuar”, “shoqëri e korruptuar”, “papunësi”, “këtu nuk ka jetë”, “nepotizëm”, “tenderomani”, “degradim”  etj., etj., janë koncepte dhe togfjalësh që ta gërryejnë atë pak disponim shpirtëror, moral dhe social në përditshmërinë tonë.

Prej vitit 2014 në Kosovë zuri të instalohet ngërçi paszgjedhor, të cilit is shtuan edhe momenti i shënjimit të vijës së kufirit me Malin e Zi, demarkacioni dhe nevoja e themelimit të bashkësisë së komunave me shumicë serbe, asociacioni. Sidomos demarkacioni u bë shkas politik për të luajtur rolin opozita të partive të cilat nuk kanë shpresë se do të jenë fituese të zgjedhjeve në rang nacional. Frenimi i aprovimit të demarkacionit me Malin e Zi nga Kuvendi i Kosovës ka shkaktuar një ngërç dhe vonesë trevjeçare, duke thyer shpresat e qytetarëve për të drejtën e lëvizjes në Evropë, ku do të kërkonin fatin e tyre, ku do ta preknin realitetin e Evropës së Schengenit, ku do ta gjenin një formë të shfryrjes së mllefit të grumbulluar nga izolimi dhe ku do ta testonin një alternativë të një perspektive tjetër.

Të gjitha këto sfida të kanë krijuar një bindje se shoqëria jonë është në një gjendje që do të ndikojë edhe në zbehjen e vitit jubilar të pavarësisë, se do të pritet ftohtë përvjetori i 10. Përkundrazi, qytetarët tanë treguan më së miri se në thellësi të ndërgjegjes së tyre qëndron konsiderata e lartë për ndërrimin epokal të rrjedhës së historisë së Kosovës me aktin e çlirimit 11 qershor 1999, me shpalljen e Pavarësisë më 17 shkurt 2008. Qytetarët tanë treguan se janë duke i pranuar gjerësisht simbolet shtetërore, përmes të cilave bota dhe miqtë e njohin Kosovën si shtet të pavarur dhe sovran. Si asnjë vit më parë në dhjetëvjetorin e parë Kosova festoi gjallërisht me shenjat e saj shtetërore.

Identiteti shtetëror i Kosovës nuk është në kundërshtim me asnjë element të identitetit kombëtar. Saga e flamurit te “rrethi i spitalit” në Prishtinë, tregoi vuajtje të kotë nga sëmundja e patriotizmit lokal. Aty, padyshim, vendin e ka flamuri i Kosovës, si kontakt i parë i çdo të huaji që hyn në kryeqytetin e Kosovës. Çdo ngritje e pluhurit është e tepërt. Injorimi i flamurit shtetëror të Kosovës çon ujë tek psikologjia se Kosova nuk është tamam shtet, se kosovarët nuk besojnë në pavarësinë e tyre. Ky injorim forcon dhe ushqen mendësinë e politikës së Beogradit deri teka ajo e Moskës, që aq fuqishëm e luftojnë afirmimin e Kosovës si shtet i pavarur dhe sovran. Se pavarësia e Kosovës dhe flamuri i saj, identiteti shtetëror  janë halë e madhe në sytë e Beogradit, mund të ilustrohet me faktin se një libër i botuar në Tiranë më lehtë pranohet në Luginën e Preshevës se sa një i tillë i botuar në Prishtinë.

Një element tjetër që doli në dhjetëvjetorin e pavarësisë ishte edhe refuzimi i dekoratave nga disa persona dhe personalitete. U shfaq një refuzim interesant. Më shumë me psikologji inati se me arsye objektive. Pa dashur t’i fyej refuzuesit, pra të mos themi se dikujt i bie që do t’i pëlqente çmimi i AVNOJ-it më shumë se ai i Presidentit aktual Thaçi, le ta themi një konstatim më gjeneral. Dekorata e 10 vjetorit ishte simbolike, jepet përgjatë vitit 2018. Qëlloi ky përvjetor që në krye të Presidencës ta ketë z. Hashim Thaçi. Dekoratën e nënshkruan z. Hashim Thaçi jo si person privat, por si kryetar  i shtetit, i zgjedhur në mënyrë legjitime. Shtrohet pyetja, a do t’i refuzonin dekoratat po të ishte ende presidente znj. Atifete Jahjaga, ose president Sejdiu?
Të gjithë atyre që i refuzuan për motive të ngushta personale dhe për çështje inati duhet thënë një e vërtetë e përbotshme: historia ka vetëm një vijë përshkuese, ajo nuk korrigjohet. Është vonë të hysh në Epopenë e UÇK-së, pra nga 2018 nuk mund të hyjmë në 5 marsin e 1998. Vendi i Adem Jasharit nuk zihet dot. Po edhe në procesin e shtet-themelimit, vendin e z. Thaçi nuk e zë askush, e deshe apo nuk e deshe. Ditën që e mori dekoratën ish kryeministri Bajram Kosumi e tha një të vërtetë mbresëlënëse: Thuhet gabimisht se shqiptari nuk ia njeh dhe nuk ia do tjetrit suksesin. Dekorata e 10 vjetorit tregonte se z. Kosumi i njihej kontributi politik, dhe ai e vlerësonte.
Epopeja

Në facebook kam me mijëra miq. Më 5, 6 dhe 7 mars si asnjëherë më parë bëra shfletimin e postimeve të miqve dhe për çudi mbi 95 % e tyre lidheshin me Epopenë e UÇK-së. Nuk ka njeri që nuk përkulet përballë Epopesë, përballë Jasharëve të vdekur, të rënë heroikisht, të sakrifikuar të therorizuar për çlirimin e Kosovës. Kjo është mrekulli e llojit të vet që mënyrën e funksionimit e ka në emocion, thellë në instinkt, në intuitë, magji dhe forma të tjera të sekretit gjenetik dhe evolutiv.

Epopeja e Jasharëve është një pikë nyje e historisë sonë moderne e cila fuqinë e saj e ka tek sakrifica e lartë, tek rezultati i asaj sakrifice. Vetëm sakrificat dhe tragjeditë mëdha prodhojnë ndjenja madhështore, qoftë të dhembjes, qoftë të humbjes. E tillë ishte ajo e Jasharëve. Dy të tretat e familjes u sakrifikua për Kosovën. Kjo sakrificë supreme u personifikua me emrin e Adem Jasharit. Kjo sakrificë bëri që Prekazi të shndërrohet në vend pelegrinazhi jo fetar, por patriotik. Kjo sakrificë bëri që Prekazi të jetë kërthiza e Drenicës, e Drenica epiqendra e patriotizmit dhe flijimit të pakontestueshëm për lirinë dhe pavarësinë e Kosovës.

Mund të ketë përpjekje për ta lakuar të vërtetën sipas këtij ose atij kriteri, se a ishte e arsyeshme që krerët e familjes Jashari të vendosnin për fatin e fëmijëve, të grave etj. Tashmë të gjitha janë të pakorrigjueshme. Mënyra e konceptimit të sakrificës ndryshon nga një kulturë tek tjetra (Perëndim, Ballkan, Lindje), nga individi tek individi tjetër (për njërin personi është hero, për tjetrin antihero), por në thelb edhe bota e Perëndimit edhe ajo e Lindjes dorëzohen përballë heroizmit dhe sakrificës së njerëzve për lirinë e vendit të tyre. Jasharët me çmimin e sakrificës bënë që Prekazi të hyjë thellë në vetëdijen e secilës kategori shoqërore të botës shqiptare, ku secili ndjen obligim për ta parë vendin ku u rezistua, për ta parë vendin ku ata janë varrosur. Në Prekaz mendja, zemra dhe këmbët të shpien vetvetiu. Unitetin e  rati-os, ndjenjës dhe fizikut më mirë se Jasharët nuk e bëri askush. Prandaj në hierarkinë e sakrificës është krijuar një rend i natyrshëm. Jasharët e pasuruan historinë e krenarisë shqiptare.

Një prurje e re artistike në këtë vit jubilar ishte portreti mozaik i Adem Jasharit, punuar nga një artist i ri, Besart Gashi,  me ide origjinale, me 200 mijë gëzhoja, të cilat të vëna mbarë dhe mbrapsht, krijojnë kontrastin për fytyrën nga njëra anë dhe flokët e mjekrën e Adem Jasharit, nga ana tjetër. Para këtij mozaiku kanë filluar të fotografohen qytetarët e vizitorë të pafund.

Ky mozaik, në fund të manifestimit, do të duhet të vendosej në qendër të Prishtinës, aty diku pranë monumentit të Zahir Pajazitit. Për fat të keq, Adem Jasharin, përpos emrit të kazermës në periferi të Prishtinës, ende nuk e ka pranuar brenda kryeqyteti i Republikës sonë. Nuk ka komb në botë që nuk i lartëson figurat e tij historike deri në kult dhe mit. Edhe kur nuk i kanë, i shpikin.

Ky mospranim i Adem Jasharit brenda në kryeqytet është kundërthënia më e madhe për kulturën mendësinë dhe emancipimin e shqiptarëve të Kosovës në shekullin njëzet e një.

 

Të tjera